İlerleyen yaş veya geçmişte alınan travmalar sonucu eklem yüzeylerinin aşınmasıyla, çene hareketleri sırasında “kum sesi” veya “çıtırtı” (krepitasyon) duyulması tipiktir. Hareket kısıtlılığı ve çiğneme sırasında batıcı bir ağrı yapan bu durumda, eklemin kayganlığını artırmak ve sürtünmeyi azaltmak gerekir. Eklem içi enjeksiyonlar (hyaluronik asit, PRP) ve fizik tedavi egzersizleri, kireçlenmeye bağlı ağrıları hafifletmek için kullanılır.
Çene Kireçlenmesi (Osteoartrit) SSS
Çenemi hareket ettirirken neden "kum sesi" veya "çıtırtı" geliyor?
Bu sese tıpta “Krepitasyon” denir ve kireçlenmenin en belirgin işaretidir. Sağlıklı bir eklemde kemikler arasında yumuşak bir kıkırdak ve kayganlaştırıcı sıvı bulunur. Kireçlenme başladığında bu kıkırdak incelir veya kaybolur; kemik yüzeyleri pürüzlü hale gelir. Duyduğunuz o “hışır hışır” ses, koruyucu yastıkçık olmadan birbirine sürtünen pürüzlü kemik yüzeylerinin sesidir.
Çene kireçlenmesi sadece yaşlılarda mı görülür?
Genellikle ileri yaş hastalığı olarak bilinse de sadece yaşlılarda görülmez. Geçmişte çeneye alınmış sert bir darbe (düşme, trafik kazası), uzun yıllar tedavi edilmemiş şiddetli diş sıkma (bruksizm) veya romatoid artrit gibi sistemik hastalıklar, genç bireylerde de eklemin erken yaşlanmasına ve kireçlenmesine neden olabilir.
Kireçlenen eklem eski haline döner mi, tamamen iyileşir mi?
Kireçlenme (osteoartrit), eklemdeki yapısal bir bozulmadır ve ne yazık ki aşınan kemik dokusunun tamamen eski pürüzsüz haline dönmesi pek mümkün değildir. Tedavideki asıl amaç; hastalığı “geriye döndürmek” değil, ilerlemesini durdurmak, ağrıyı kesmek ve eklemin kayganlığını artırarak rahat hareket etmesini sağlamaktır.
Çene eklemine iğne yapmak (Enjeksiyon Tedavisi) işe yarar mı?
Evet, kireçlenme tedavisinde en etkili yöntemlerden biridir. Eklemin içine Hyaluronik Asit (eklem sıvısı takviyesi) enjekte edilerek sürtünme azaltılır ve “yağlama” yapılır. Ayrıca hastanın kendi kanından elde edilen PRP (Trombositten Zengin Plazma) uygulamaları ile bölgedeki doku onarımı tetiklenir ve ağrı ciddi oranda azaltılır.
Çene kireçlenmesinde ne zaman ameliyat gerekir?
Kireçlenme vakalarının çok büyük bir kısmı (%90-95) eklem yıkaması (artrosentez), enjeksiyonlar, gece plağı ve fizik tedavi ile kontrol altına alınabilir. Cerrahi müdahale (açık eklem ameliyatı veya protez), sadece çenenin tamamen kemikleşip hareket edemez hale geldiği (ankiloz) veya hastanın ağzını hiç açamadığı çok ileri ve nadir durumlarda son çare olarak düşünülür.
