Derin diş çürükleri ve kök ucunda oluşan apseler, sinir uçlarını uyararak çene kemiğine yayılan şiddetli ve inatçı ağrılar oluşturur. Hasta bazen ağrının hangi dişten geldiğini ayırt edemez ve ağrıyı tüm alt veya üst çenede hisseder; bu durum yanlışlıkla kulak ağrısı ile de karıştırılabilir. Kanal tedavisi veya dolgu gibi diş hekimliği uygulamalarıyla sorunlu diş tedavi edildiğinde, yansıyan çene ağrısı hızla iyileşir.
Diş Çürükleri ve Apseler SSS
Tek bir diş çürüğü neden bütün çenemi ve başımı ağrıtıyor?
Dişin merkezindeki sinir (pulpa) iltihaplandığında veya öldüğünde, ağrı sinyalleri sadece o dişle sınırlı kalmaz. Sinir ağları boyunca yayılarak “yansıyan ağrı” oluşturur. Özellikle alt azı dişlerindeki derin çürükler kulağa ve boyna; üst dişlerdeki sorunlar ise şakağa ve elmacık kemiğine vuran şiddetli ağrılar yapabilir. Bu yüzden hastalar bazen ağrıyan esas dişi bulmakta zorlanırlar.
Yüzüm şişti, sadece antibiyotik kullansam apse geçer mi?
Hayır, geçmez. Antibiyotik sadece enfeksiyonun yayılmasını önler ve şişliği geçici olarak indirir, ancak enfeksiyonun kaynağını (dişin içindeki ölü sinir dokusunu ve bakterileri) yok etmez. İlaç bittiğinde bakteri kaynağı orada durduğu için apse tekrar, hem de daha dirençli bir şekilde şişecektir. Mutlaka kanal tedavisi veya çekim ile o kaynağın fiziksel olarak temizlenmesi gerekir.
Apseli veya çok ağrıyan her diş çekilmek zorunda mıdır?
Eskiden apseli dişler hemen çekilirdi ancak günümüz diş hekimliğinde öncelik dişi kurtarmaktır. Kanal tedavisi ile dişin içindeki iltihaplı damar-sinir paketi temizlenip kök ucundaki enfeksiyon drene edildiğinde, diş ağızda sağlıklı bir şekilde kalabilir. Ancak diş, kemik seviyesinin altına kadar çürümüşse veya aşırı madde kaybı varsa çekim kaçınılmaz olabilir.
Sıradan bir diş sızlaması ile apse ağrısını nasıl ayırt ederim?
Başlangıç seviyesindeki çürükler genellikle tatlı, soğuk veya sıcak yiyeceklerle “anlık” sızlama yapar. Ancak durum apseye dönüştüyse ağrı “zonklayıcı” (kalp atışı gibi) bir karakter kazanır, gece uykudan uyandırır ve sıcakla temas ettiğinde şiddetlenir. Ayrıca dişin üzerine basıldığında veya dişlere vurulduğunda tahammül edilemez bir acı hissedilir.
Diş apsesi tedavi edilmezse ne olur, hayati tehlike yaratır mı?
Evet, yaratabilir. Tedavi edilmeyen bir apse, sadece dişi kaybetmenize neden olmaz; enfeksiyon çene kemiğini eriterek kiste dönüşebilir. Daha ileri durumlarda iltihap boyun fasyaları arasına yayılarak solunum yolunu tehdit edebilir (Ludwig anjini) veya kan yoluyla kalbe/eklemlere giderek genel sağlığı bozabilir. Bu nedenle diş apseleri asla ihmal edilmemelidir.
