Yüz yıkama, tıraş olma veya rüzgar gibi çok basit temaslarla tetiklenen, saniyeler süren ancak elektrik çarpması şiddetinde olan ani yüz ağrılarıdır. Genellikle diş ağrısı ile karıştırılarak sağlam dişlerin çekilmesine neden olabilir; ancak ağrı diş kökenli değil, sinir sistemi kaynaklıdır. Doğru tanı konulduğunda nörolojik ilaç tedavileri veya sinir üzerindeki baskıyı kaldıran cerrahi yöntemlerle hastanın yaşam kalitesi geri kazandırılır.
Trigeminal Nevralji (Ani Yüz Ağrısı) SSS
Bu ağrıyı normal diş ağrısından nasıl ayırt edebilirim?
Normal diş ağrısı genellikle sürekli, zonklayıcı ve giderek artan bir ağrıdır. Trigeminal nevralji ise “elektrik çarpması” veya “şimşek çakması” gibidir. Ağrı aniden gelir, saniyeler sürer (bazen 1-2 dakika) ve bıçak saplanır gibi keskin bir histir. Ağrı atakları arasında hasta tamamen rahattır, ancak diş ağrısında sızı genellikle arka planda devam eder.
Neden sağlam dişlerimi çektirmek istiyorlar?
Bu hastalık “büyük taklitçi” olarak bilinir. Ağrı sinyalleri doğrudan diş köklerine giden sinir hattı üzerinden beyne iletildiği için, hasta ağrının kesinlikle o dişten kaynaklandığına yemin edebilir. Diş hekimi muayenede dişte çürük göremez ama hasta ısrar ettiği için bazen sağlam diş çekilebilir. Ne yazık ki diş çekilse bile sinirdeki sorun devam ettiği için “hayalet ağrı” aynı bölgede hissedilmeye devam eder.
Yüzümü yıkarken veya rüzgar estiğinde neden ağrı krizine giriyorum?
Trigeminal nevraljinin en karakteristik özelliği “tetikleyiciler”dir. Sağlıklı bir insanda ağrı yaratmayacak kadar hafif uyaranlar; örneğin yüz yıkama, tıraş olma, makyaj yapma, esen rüzgar, yemek yeme ve hatta gülümseme bile sinir kılıfındaki hasar nedeniyle beyne “şiddetli ağrı” olarak iletilir. Bu durum diş ağrısında görülmez; diş ağrısı rüzgarla değil, daha çok sıcak-soğuk gıdalarla tetiklenir.
Bu hastalığın teşhisi için diş hekimi nasıl bir test yapar?
En basit ayrım yöntemi anestezi testidir. Hekim ağrıyan bölgeyi uyuşturduğunda; eğer sorun diş kaynaklıysa ağrının tamamen kesilmesi gerekir. Ancak trigeminal nevraljide bölge uyuşsa bile, sinirdeki elektriksel deşarj beyin sapı veya daha yukarıdaki bir noktadan kaynaklandığı için hasta o “çarpılma” hissini yaşamaya devam edebilir. Bu durumda sorun diş değil, nörolojiktir.
Trigeminal nevralji nasıl tedavi edilir, kanal tedavisi işe yarar mı?
Hayır, kanal tedavisi veya diş çekimi bu ağrıyı geçirmez, aksine boşuna diş kaybetmenize neden olur. Bu hastalığın tedavisi diş koltuğunda değil, Nöroloji kliniğindedir. Sinir sistemindeki elektriksel aktiviteyi düzenleyen özel nörolojik ilaçlar kullanılır. İlaçların yetersiz kaldığı durumlarda ise Beyin ve Sinir Cerrahisi tarafından yapılan radyofrekans tedavileri veya mikrovasküler dekompresyon (damar baskısını kaldırma) ameliyatları uygulanır.
